Өгүүллэг

“ДҮЛИЙ ОХИН” ӨГҮҮЛЛЭГ

Монголд болсон явдал. Нэг ядуу залуугийн амьдрал нь нэг л болж бүтсэнгүй. Өвдөж зовон ёолон арга тасарсан хүний харцаар эргэн тойрноо гүйлгэн харах бүрд маш их ганцаарддаг юм. Ихэвчлэн уулын энгэрт гав ганцаарханаа амьдардаг ажээ. Нэгэн өдөр түүнд ийм явдал тохиолджээ. Залуу гэдэс нь өлсөөд идэх юм олох гэж ажил хайх эрэлд гарсан байв. Түүнээс хойш олон хүн бужигнасан нэг хотод очиж хавийн газрыг хөндлөн гулд хэсүүчлээд aжил олсонгүй.

Нэг ч ажил олдохгүй болохоор залуу ирсэн замаараа уул руугаа буцав. Маргааш өглөө орой ээлжилсээр өдөр хоног өнгөрсөөр залуу идэх юмгүй маш их турж гуйвсан янзтай байв. Турж эцэж энэ хэдхэн хоногт яс арьс болж нүднээс гарчээ. Ингэж явсаар тэсэхийн аргагүй өлсөх үедээ гудамжны жижиг мухлаг ороод худалдагчын нүд рүү эгцлэн хараад талх зээлээч гэв. Энэ үгийг дөнгөж хэлтэл мухлагийн худалдагч эндээс зайл өөр газар очиж өр зээл тавь гэж хашгирав. Хоёр удаа бүтэлгүйтээд аргаа барсан залуу гашуудан уйлав. Тэгээд сүүлчийн азаа үзье гээд өөр дэлгүүрийн зүг явжээ. Тэгсэн нэг модон байшин дэлгүүрт орж ирлээ.

Гэтэл өмнө нь хэзээ ч харж байгаагүй сагсан бөмбөгчнөөс дутахааргүй өндөртэй охин хараад нүд нь орой дээрээ гартал гайхав. Олон хүний хүсээд ч заяадаггүй 190 метр 90кг сүрдмээр том биeтэй охин дэлгүүрийн эзэн нь байж. Түүнчлэн залуу эмэгтэй хүний дэргэд амь тавих нь ичгэвтэр байснаас болоод цаасан дээр үзгээр хэдэн үгс бичээд охинд өгчээ. Ингээд охин залуугийн нэр усыг ч мэдэхгүй зорилгыг нь ч ойлгосонгүй. Үe үe охин үс гэзэг нь арзайсан муу ноорхой хувцастай залууг өрөвдөх шинж тодорно. Ирээд явахгүй байгаа залуугийн цаасан дээрх үгсийг уншлаа. Цөөхөн хэдэн мөр байв. “Миний ам цангаж өлсөж байна жоохон ус хоол өгөөч гэсэнд өлссөн учрыг нь охин сая ухаарчээ. Үзгээр бичсэнийг сэлмээр цавчилтай биш дээ охин танихгүй залууг ширтэн зогсов.

Хэсэг зогссоны эцэст охин өөрийнхөө нэлээн том алтан аяга дотор чанасан хонины мах хийгээд залууд бэлэглэв. Мэдээж тусын тулд хэзээ ч арилшгүй хэрэгтэй юм авсан залуу балмагтан баярлалаа. Тэгээд тэр дэлгүүрээс гараад чимээгүйхэн алхаж явтал хажуугийн бутнаас шарчигнах чимээ гарлаа. -Залуу “Зиа энэ хүн юм болов уу, юу юм бол?” хэмээн өндийж харвал цочирдон ухаан алдмаар аймшигтай өлсгөлөн ноход хуцаж залуу руу дайрч хазах гэж байв. Айж хөшсөн залуу зугтахаасаа өмнө аяган доторх махаа шидэж орхив. Эргэн тойронд ноход махыг зуугаад дайрахаа болив. Тэрбээр үргэлжлүүлэн алхсаар уулын зүг явжээ. Буцах замдаа нар хурцаар ээн маш халуун өдөр байсан тул түүний ам жигтэйхэн их цангаж байв.

Удалгүй тархи толгой манарч халуун наранд шарагдаж явахдаа гэнэт нэгэн хот дундуур тув тунгалаг ус урсдаг гол таарав. Залуу охины өгсөн алтан аягаар голын хүйтэн уснаас хэд залгилав. Үнэхээрийн амттай ус байсан агаад уух төдийд хамаг биe нь сэргээд хүч ороод ирэх шиг санагдав. Гэхдээ л махаа идчихгүй яаавдаа нохойн хоол болгочихлоо гэж хэмжихийн аргагүй харуусаж явжээ. Тэр явсаар байтал алт үнэт эдлэлийн дэлгүүр харагдав. Залуу энэ дэлгүүрийн хаалгыг татан орлоо. Өөдөөс нь алтны наймаачин угтаж ийм том алтан аяга харж байсангүй. Би 1 caя үгүй ээ, гурван саяаар авъя. Дараа нь дахиад алтан аяга авчирвал арван саяаар авна” гэв. Өмнө нь ийм их мөнгө харж байгаагүй залуу сандарч “Ашгүй аз намайг ивээлээ гэж баярлав.

Тэрээр мөнгөөрөө захаас таван ханатай гэр авах боллоо. Шөнө барьж дууссан гэртээ амгалан нойрсож буй залуу ихэд таатаа унтжээ. Өглөө босоод залуу дэлгүүрийн охинтой таван үг солих зориг бас зүрх сэтгэлийг нь өдөн дуудаад байжээ. Тэр үед залуу охины дэлгүүр дээрээ урьдын адил эртлэн иржээ. Гайхамшигт охинд залуу чиний бүтээл үйлсийг зүгээр охихгүй ээ гэж хэлжээ. Бага наснаасаа охин хэлгүй дүлий болсон тул ярьж чаддаггүй. Тэр охин нэг хэсэг юу ч дуугарсангүй. Харин залуу үзэг цаас гараж ирээд гарын үсэг хүсэх үед мань oхин заавал өнгөт цаасан дээр “Чи бид хоёрын өндөр намын алтан зөрүү хамаагүй” “Үхэл бүхнийг дийлдэг ч хайр түүнээс ч илүү хүчтэй” “Би төрөлхийн дүлий охин” гэх мэтийн үгс бичжээ.

Түүнээс хойш залуу охиныг дүлий гэдгийн анзаарсан аж. Иймээс залуу эр бичгийг аваад “Үрлэн хар нүдтэй урт гэзэгтэй 190см өндөртэй дээл өмссөн сайхан төрхтэй хайр татам царайтай” хэмээн дүрсэлж охинд бичиж эхэлнэ. Аль аль нь шүлэг бичиж хоорондоо солилцдог маш дотны найз болсонд буруутгах аргагүй болов. Нөгөө ядуу залуугаас өөр эр охинд байсангүй. Охин хамгийн ойр хүн ядуу залуу л байдаг. Тиймээс залуу бодлоос гарамгүй сайхан шүлгүүд бичиж охиныг инээлгэж гуниглуулж уйлуулж эхэллээ. Киноны гол дүр шиг залуу охины сэтгэлийг хөдөлгөж чадсан байлаа. Ер нь охин царайлаг маш сайхан зан ааштай ямар ч юмыг ухаалгаар шийддэг. Элдэв маяг хөөдөггүй загвар гэх мэтийг тоодоггүй үнэхээр даруухан тасархай төрсөн охинд эрчүүд дурлажээ.

Энэ бөхчүүд сагсчид генерал худалдаачин гээд их л гүйж бүгд бүтэлгүйтэв. Охин эeлдэг зөөлөн атлаа бодож байгаагаа гуниж байгаагаа хэнд ч шулуухан хэлчихдэг юм. Энд ганцаардмал өндөр охин ерөнхий боловсролын сургуульд нэгдүгээр ангид орсон үeд гэнэ. Гэвч сайн сураад сургуулийн хонгилоор алхаж байхад хүүхдүүд охиныг алж идэх хонь үзэж байгаа юм шиг харж харж ямар нэг юм хэлээд байжээ. Ингэж хүүхдүүүд хэт өндөр охиныг цаанаа л нэг гажиг харагдахын гэж шоолж эхэлжээ. Тэрээр намхан өндөрийн хоорондох хорсол тэмцлийн улмаас сургуулиасаа гарах болсон гэдэг. Түүнд яг юу тохиолдож амьдрал нь ямар байсныг залууд бичсээр иржээ. Түүний алхах гишгэх бүртээ өөрийгөө чагнаж ямар нэгэн заяагүй явдал нүүрлэнэ дээ гэж ёрлож жихүүцэл төрүүлнэ.

Хөнжлөө нөмрөөд суусан ч даарсаар байх мэдрэмжийг охин мэдэрчээ. Тэр МАН-ын Комминустуудад охин хөрөнгөтний үлдэгдэл хэмээгдэн ихэд хавчигдана. Их сургуульд сурч байхад нь түүнийг хөөнө. Намын гишүүн биш тул түүнд ажил олдохгүй. Түүний хайр сэтгэлээ өгсөн дэлхий дээрх ганц хүн нь ядуу залуу чи минь гэж бичжээ. Азаар охин бол улсын хамгийн баян хүндээ аравт орно. Өндөр сайхан байшин сүндэрлэнэ. Хашаа нь асар том цэлгэр. Тагтаа шувуу улам бүр дээш тэнгэр рүү хөөрдөг. Энэ охинд авдар дүүрэн алт мөнгө бий. Зоорь дотор үхэрийн мах тонн тонноор овоолно. Ийм баян охин нэг удаа самбар дээр шохоогоор залууд хандаж бичив -Одоо би чиний хамгийн сайн найз охин чинь болсон. Тийм биз дээ? Ер нь чи надтай манай гэрт хамт амьдраач гэж гуйжээ.

Тэр ч байтугай oxин залууд ноосон цамц сүлжиж өгсөн юмсанжээ. Дандаа ажилгүй үедээ залуугаа гэртээ авчрав. Түүнийгээ харахдаа би үүрд чинийх гэсэн гарын үсгээ зурав. Үүнд нь ядуу эр догдолоод охины гэр рүү хамт очлоо. Тэгээд залуугийн амьдрал бүр мөсөн өөрчлөгдөв. Өглөө нүдээ нээтэл зууханд аль хэдийн гал ассан дулаахан байв. Нүүрээ угааж байтал охин өглөөний цай тостой амтлаг будаа домбо барина. Харин домбыг тонгойлговол сүү айраг аяга аягаар дүүрэн бялхана. Үнэхээр охин залууд энэ насны барагдашгүй хоол харамладаггүй үйлчлэв. Хоолны алтан халбагаар ам руу хийв. Түүний энэ залууд хандсан хайр халамж хэтэрч сүүлдээ залууд түрүүвч хүртэл өгөв. Ганцаараа байхдаа залуу түрүүвчийн амыг нь нээмэгц алт зоос асгаран цуврав. Гэр дүүрэн гэрэл туяа цацарч нүд гялбаад залуу мэл гайхав.

Мань хоёр аз жаргалыг хором бүр амсах болов. Хүмүүс: залуугаас “Чи яаж ийм өндөр найз охиноо тэвэрдэг вэ?” -хэмээн асуухад тэрээр: “Хайр байхад юу ч саад болохгүй” -гэж хариулдаг. Гэвч хэсэг хугацааны дараа залуу охинтой найзлахаа больсон. Түүнтэй байхаас залхаж сэтгэл нь амархан хувирч орхив. Учир нь өдий зэрэгтэй хайрласан найз охиныхоо хамаг алт эрдэнэсийн авч баяжих тухай бодлоо. Тэр үед залуу олон мод хооронд нь залгаж хөрөөдөж хэлбэр дүрсэнд оруулах гэж хэд хоног нойргүй ноцолдож байж бөв бөөрөнхий модон бөмбөг угсрав. Жирийн сагсан бөмбөгөөс хэд дахин том дотор нь хүн багтахаар янзалж бэлтгэж дуусав. Аль эртний Ромын үеийн гладиаторуудын тулааны талбар байсан Грекчүүдийн Трой хот руу дайрахдаа ашигласан аварга том “Модон морийг” түүхийг мэднэ.

Залуу удалгүй найз охиныхоо араас нь тариа тарьж арайхийн ухаан алдуулав. Хөөрхий найз охиноо модон бөмбөг дотор хийж гаднаас баахан хадаасаар хадаж шаав. Хэн ч аварга том модон бөмбөгөөс гарч дөнгөхгүй. Модон бөмбөгөө өнхөрүүлсээр Хөвсгөл тэнгис далайд авчирч зогсоно. Яг л мөнх ногоон тайга уудам их хөндий харагдана. Хамгийн түрүүнд аварга бөмбөгийг Хөвсгөл далайд булшилсан ажээ. Дараа нь xaранхуй битүү модон бөмбөг дотор сэрсэн охин ухаан алдах дөхөв. Гэвч охин торонд орсон гөлөг шиг баахан тийчлэн бачимдаж байв. Нэгэнтээ охин найз залуугийнхаа үнэнч бус байдлыг олж мэдээд үгээр илэрхийлэхийн аргагүй уур хилэн рүү унав. Тэрээр уйтгар гунигийг биеэр мэдрэв.

Ингэж модон бөмбөгний дотор хүнд амьсгал зүрх өвтгөсөн ёолсоор далайн гүнд живжээ. Үүнийг харсан найз залуу нь инээж байлаа. Хожим нь шумбагчид далайгаас аварга том модон бөмбөгийг санаандгүй олов. Тэгтэл модон бөмбөгийг хагалж дотроос урт үстэй өндөр эмэгтэй хүний араг яс гарчээ. Хүн бүхэн айж цочин удалгүй нас барсан охины дурлалт залууг баривчилжээ. Шүүхээс залуу цаазаар авxуулах мөчид яг л амьд юм шиг гаслах шиг болжээ. Залуу үхсэн ч сүнсний чих нь их шуугиж яг л олон хүн зэрэг зэрэг ярьж байгаа юм шиг л тээр тэндээс найз охин нь дуудан гараа даллах нь үзэгдэнэ. Төгсөв. Н.Эрхболд 2021/9/8

Leave a Reply

Your email address will not be published.

Back to top button